Trzy pytania do Borana

Jak często ostrzyć piły? Na sucho, czy na mokro? Którą część zęba? Na te pytania dotyczące techniki ostrzenia pił odpowiadają fachowcy z firmy Boran.

Podczas cięcia materiału przy użyciu pił tarczowych z widiowymi nakładkami HM naturalnym efektem jest tępienie ich zębów. Piły szybciej tępią się przy cięciu różnego rodzaju płyt lub sklejek niż przy cięciu drewna litego. Dlaczego? Płyty zawierają kleje oraz różne zanieczyszczenia, które powodują szybsze tępienie. Spore znaczenie mają także parametry – np. zachowanie odpowiedniej prędkości obrotowej piły czy zastosowane prędkości posuwu, które powinny zamykać się w granicach określonych przez producentów pił. Różnice występują również w twardości nakładek HM stosowanych przez różnych producentów, co również w znacznym stopniu wpływa na zużycie pił.

Jak często ostrzyć piły?
Po przekroczeniu pewnego progu stępienia bardzo szybko następuje dalsze zużycie ostrzy oraz znacznie wzrastają obciążenia występujące w procesie cięcia. Efektem jest m.in. większe natężenie hałasu przy pracy maszyny, mogą także spadać obroty wrzeciona, wzrasta pobór mocy, a piła może się po prostu przegrzać. W znacznym stopniu pogarsza się jakość powierzchni i krawędzi ciętego materiału, a piła ma tendencje do odchylania się na boki (tzw. pływanie w materiale), co również ma wpływ na precyzję cięcia. Aby uniknąć tych zjawisk, należy systematycznie ostrzyć piły, zapobiegając tym samym nadmiernemu ich stępieniu. Jak podają niektóre źródła, piłę widiową uważa się za stępioną, jeżeli zaokrąglenia ostrzy przekraczają promień 0,1 do 0,2 mm (rys. 1).

Na sucho, czy na mokro?
Z doświadczeń firmy Boran wynika, że oba systemy są prawidłowe, o ile uzyskujemy efekt w postaci zachowanej właściwej geometrii ostrza i gładkości szlifu. Przy ostrzeniu na mokro można zwiększyć wydajność ostrzenia, bowiem ostrzarki wyposażone w układ chłodzenia cieczą umożliwiają zbieranie grubszej warstwy ostrzonego zęba (niekorzystnie wpływa to na żywotność piły). Podczas ostrzenia pił tarczowych nie można doprowadzić do przegrzania ostrzonego zęba. Dlatego czas styku ściernicy z zębem musi być odpowiednio krótki. W przypadku dużego stępienia piły lepiej jest czasami wykonać dwa ostrzenia w jednym cyklu, aby zdejmować mniejszą warstwę ostrza, niż doprowadzić do przegrzania piły.

Którą część zęba trzeba ostrzyć?
Mimo że na rynku dostępne są ostrzarki ostrzące tylko powierzchnie natarcia, to taki system ostrzenia skraca czas użytkowania piły. Gdy szlifujemy tylko powierzchnię natarcia (rys. 2a), aby uzyskać prawidłową geometrię ostrza, warstwa zeszlifowana musi mieć grubość L1. Natomiast w przypadku ostrzenia w jednym cyklu, zarówno powierzchni przyłożenia, jak i natarcia (rys. 2b), zeszlifowane warstwy są znacznie mniejsze i pozwalają na wykonanie większej ilości ostrzeń, przez co znacznie zwiększa się żywotność piły. Przy ostrzeniu piły powinna być zachowana prawidłowa geometria ostrza zęba. W konstrukcji ostrzarki do pił tarczowych SOPW-150, produkowanej przez firmę Boran, zastosowano rozwiązanie polegające na dodaniu mikroruchu „II faza” (rys. 3), który umożliwia zachowanie prawidłowej geometrii ostrza zęba ostrzonej piły. Polega ono na tym, że ściernica w pierwszej fazie wprowadzana jest w pewnej odległości od zęba, a następnie jest do niego dosuwana (II faza). Zapobiega to zeszlifowaniu końca ostrza zęba (rys. 4).