Formatyzowanie elementów fornirowanych jest zagadnieniem, z jakim boryka się niejeden zakład przemysłu drzewnego.
Celem procesu formatyzowania jest obróbka okleinowanych elementów meblowych w celu uzyskania jak najgładszej powierzchni krawędzi płyty. Idealną sytuacją byłaby obróbka z możliwie najmniejszym naddatkiem materiałowym. Ze względów technologicznych nie jest to jednak możliwe.
Cienkie płaty forniru są kruche i podatne na uszkodzenia, zwłaszcza na krawędziach. Z tego też powodu technologia okleinowania wymaga nałożenia na powierzchnię płyty laminatu czy forniru o szerokości nawet o kilka centymetrów większej niż wymiar nominalny płyty. Największym wyzwaniem jest obrobienie płyty o stosunkowo dużej powierzchni, np. płycin drzwi. Każdy błąd, każde załamanie okleiny na krawędzi to konieczność naprawy i wymierne straty dla całego zakładu.
O ile samo oddzielenie naddatku płyty nie stanowi problemu, o tyle dużym wyzwaniem jest skuteczne usuwanie naddatków okleiny. Skrawki laminatu czy forniru oddzielone od płyty, ale niedostatecznie rozdrobnione, mogą skutecznie zapchać instalację odpylającą, unieruchamiając cały zakład, a w skrajnych przypadkach nawet doprowadzić do samozapłonu instalacji.
Najnowsze rozwiązania pił tarczowych pozwalają na bardzo precyzyjne cięcie płyt wiórowych. Piły AKE Superplus i Solution pozwalają na uzyskanie jakości cięcia porównywalnej z piłami diamentowymi. Problem tkwi często nie w narzędziu, lecz w samej płycie. Płyta wiórowa jako materiał niejednorodny jest podatna na wykruszenia, zwłaszcza na krawędziach. Tym samym trudno uzyskać dobrą jakość krawędzi tylko po przecięciu płyty na pilarce. Z tych też powodów do ostatecznej obróbki krawędzi płyty stosuje się głowice formatyzujące pracujące jako samodzielne narzędzie lub jako przystawka do piły formatującej. Głowice formatyzujące zbierają naddatek materiałowy oraz są w stanie rozdrobnić elementy drzewne do postaci, w której mogą one być skutecznie usunięte przez instalację wyciągową.
Obrobiona krawędź płyty powinna mieć gładkość pozwalającą na jej okleinowanie bez konieczności stosowania dodatkowych zabiegów technologicznych. Istotne jest również zachowanie właściwych wymiarów obrabianych elementów. Piła, frez czy głowica formatyzująca to narzędzia, które w czasie pracy zużywają się wskutek tarcia, zmieniając tym samym swoją geometrię. Właściwą ostrość krawędzi tnącej zapewnia odpowiednie ostrzenie. Każdy etap ostrzenia obniża jednak szerokość rzazu. Dla piły tarczowej nie stanowi to problemu, gdyż i tak krawędź płyty powinna być obrobiona w kolejnych etapach. Jednak głowica formatyzująca jest często ostatnim etapem obróbki wąskich krawędzi płyty przed okleinowaniem. Obróbka powinna być bardzo precyzyjna i nie może zmieniać wymiarów nominalnych płyty.Standardowe głowice formatyzujące w swej konstrukcji nie różnią się zasadniczo od pił czy innych narzędzi nasadzanych. Każde ostrzenie standardowych głowic formatyzujących zmienia geometrię ostrza, co komplikuje cały proces technologiczny i jest poważnym utrudnieniem dla operatora obrabiarki.
Najnowszy rozdrabniacz wiórów PLT Hogger firmy AKE gwarantuje niezmienną szerokość rzazu niezależnie od stopnia zużycia aż do ostatniego cyklu ostrzenia. Stały rzaz to stabilne i niezmienne warunki pracy. Nie ma już potrzeby każdorazowej regulacji ustawień obrabiarki po wymianie stępionego narzędzia. Ostrza tnące są wlutowane do głowicy narzędzia w sposób zapewniający zachowanie niezmienności geometrii ostrza.
Dodatkowo nakładki skrawające z diamentu polikrystalicznego o wysokości 5 mm zapewniają długą i precyzyjną pracę, znacznie wydajniejszą niż narzędzi węglikowych. Wydajność takiej głowicy do pierwszego ostrzenia sięgać może nawet 200 tys. mb obrobionej płyty.Narzędzie może być ostrzone zarówno od strony kąta przyłożenia i natarcia, co zapewnia oryginalny kształt do ostatniego cyklu ostrzenia.Dzięki podzieleniu narzędzia na sekcje do obróbki zgrubnej i wykończeniowej uzyskano jeszcze wyższą skuteczność skrawania. Nóż do obróbki zgrubnej nacina płytę, a nóż do obróbki wykończeniowej wyrównuje jej krawędź. Tym samym jedna głowica pracuje tak, jakby były to dwa narzędzia. Dzięki takiej konstrukcji dodatkowo obniżono poziom wibracji.Sam korpus głowicy został w specyficzny sposób ukształtowany. Specjalne kanały ułatwiają odprowadzenie wiórów. Chip Guide System to kolejne innowacyjne rozwiązanie firmy AKE. Mniej wiórów w przestrzeni roboczej to bezpieczna i bardziej komfortowa praca.
Sama głowica PLT Ultra to jeszcze nie wszystko.
Dotychczas stosowane głowice formatyzujące sprawdzają się przy pracy na litym drewnie czy płycie wiórowej, jednak są zupełnie nieprzydatne, jeżeli chcemy usunąć luźne i stosunkowo długie listki okleiny. By głowica formatyzująca mogła skutecznie wykonać swoje zadanie, powinna być wyposażona w odpowiednio dużą liczbę zębów i winna pracować na wysokich prędkościach obrotowych. Jednakże strumień powietrza wywoływany przez pracujące narzędzie odpycha luźne listki forniru od narzędzia, nie pozwalając głowicy na ich rozdrobnienie. Skrawki forniru o długości nawet kilkudziesięciu centymetrów są wpychane do obudowy urządzenia odpylającego, gdzie często są zatrzymywane. Duża ilość takich odpadów może nawet doprowadzić do sytuacji, gdy elementy wirujące maszyn ocierają o stos forniru, doprowadzając do jego zapłonu. Dodatkowo problem powiększa każde załamanie przewodów odpylających czy karbowana powierzchnia rur wyciągowych.
Tradycyjne głowice rozdrabniające to ciężkie narzędzia o stosunkowo małej szerokości roboczej – od kilku do kilkunastu milimetrów. Łączenie kilku głowic lub budowa jednego odpowiednio szerokiego narzędzia wiąże się z koniecznością wzmacniania mocowania narzędzia i zwiększaniem mocy urządzeń napędowych, co nie jest dobrym rozwiązaniem.
Zdawać by się mogło, że jedynym rozwiązaniem jest ręczne usuwanie skrawków okleiny z przestrzeni roboczej. Operację taką można zaobserwować nawet w dużych zakładach – nie dość, że jest pracochłonna, to dodatkowo bardzo niebezpieczna.
Niewychwycone w porę skrawki forniru trafiają do wyciągu, co wymaga przerwania pracy. Każde zatrzymanie maszyny to ewidentna strata dla zakładu.Nowa generacja głowic formatyzujących to połączenie klasycznej głowicy rozdrabniającej z nożami rozdrabniającymi, których konstrukcja została wzięta z technologii głowic do złączy wieloklinowych.Odpowiednio ukształtowana rura wyciągowa instalacji odpylającej dopełnia dzieła.Specjalnie ukształtowany kanał w obudowie głowicy wprowadza fornir do przestrzeni roboczej noży tnących.Ruch obrotowy głowicy rozdrabniającej, w odróżnieniu od klasycznej głowicy, nie tylko nie odpycha, ale wręcz przyciąga luźne listki forniru do noży rozdrabniających, które przetną wszystko, co znajdzie się w ich przestrzeni roboczej. Strumień powietrza wywołany przez wirowanie głowicy kieruje drobne wióry prosto do specjalnie ukształtowanej rury wyciągowej. Przestrzeń robocza jest czysta, a najdłuższy skrawek rozdrobnionego forniru nie przekracza kilkunastu milimetrów. Z tak drobnymi wiórami poradzi już sobie każde sprawne urządzenie wyciągowe.
W połączeniu z zestawem noży FU Hogger i ze specjalnym systemem rur wyciągowych głowica PLT Ultra stanowi unikatowe narzędzie do formatyzowania elementów płytowych.Raz jeszcze połączenie pomysłowości technologów przemysłu drzewnego, producentów maszyn, narzędzi skrawających i urządzeń odpylających przyniosło rozwiązanie zapewniające producentom mebli i stolarki otworowej efektywną i bezpieczną pracę.
Zaproponuj artykuł